Uit de begintijd van de Radio
INLEIDING
Hier wordt aandacht besteed aan allerlei niet altijd specifiek technische onderwerpen die betrekking hebben op het tijdperk van pakweg 1900 tot 1940.
Gedacht kan hierbij worden aan:
- Ontwikkeling van de organisatie van de radio-omroep
- De eerste ontvangtoestellen en hoe dit uiteindelijk "radio's werden.
- De ontwikkeling van het zendamateurisme
- De Ontdekking van de korte golf
- De Ontwikkeling van de zenders.
- e.d.
Gestreefd wordt naar artikelen die toegankelijk en informatief zijn (leuk om te lezen), en ook duidelijk maken welke de inspanningen waren die deze ontwikkelingen mogelijk maakten. Een zekere overlap met de andere rubrieken is niet altijd te vermijden. Het zijn indien mogelijk zorgvuldig ingescande documenten, dus soms grote bestanden.
Wordt geleidelijk ingevuld
UIT DE BEGINTIJD VAN DE RADIO
- Het is nu heel normaal dat een radio uit het lichtnet wordt gevoed, maar in de jaren twintig waren accu's en batterijen nog zeer gebruikelijk. Zo waren er "anodebatterijen" voor de hoogspanningsvoeding, "roosterstroom batterijen" voor de rooster voorspanning, en accu's voor de gloeistroom - die gebruikten relatief veel stroom. Een tweetal artikelen hierover wat hier allemaal bij kwam kijken uit " Het Nieuwe Radioboek, uitgave 1928 vindt je hier: Accumulatoren, Ir. G.A. ten Hopen - Het Nieuwe Radioboek - 1928 en hier: Anode-en Negatieve-Roosterspanningsbatterijen, A. Rutten - Het Nieuwe Radioboek - 1928
- De ontwikkeling van de Korte Golf was in 1928 al een paar jaar daarvoor in een stroomversnelling gekomen. In dat jaar werd teruggekeken op een aantal grootse prestaties van met name Philips: "Uit het Domein van de Korte Golf", J.J. Sterkenburg - Het Nieuwe Radioboek 1928
- Veel ophef veroorzaakte de verbindingen met Nederlands Indie op de korte golf. Ontvangers hiervoor, bereikbaar voor een groot publiek, waren er nog niet. Amateurs bouwden hiervoor zelf ontvangers. Eveneens uit Het Nieuwe Radioboek een korte golf ontvanger waarmee de eerste uitzendingen naar en vanuit Indie konden worden ontvangen: De Holland-Indie Korte-golf Ontvanger, M. Leeuwin - Het Nieuwe Radioboek 1928. Het was een teruggekoppelde eenkringer (Audion) voor de korte golf, dus aan de ontvanger als geheel en aan de afgestemde kring moest qua stabiliteit zeer veel aandacht worden besteed. De specificatie hiervan, het schema en het bouwplan werd uitgewerkt op grote vellen papier, de afbeeldingen hiervan zijn hier te vinden: De Holland-Indie ontvanger, schema en bouwplan. Misschien ook leuk om nog eens uitgelegd te zien hoe in 1923 - dus vijf jaar daarvoor - de werking van een vergelijkbaar type ontvanger nog eens aanschouwelijk werd uitgelegd "Het Radiotoestel. Beknopte Uiteenzetting van de Inrichting en de Werking van een Ontvangtoestel"
- Wat viel er in 1940 op de radio te beluisteren? Hier een afdruk van de VARA gids van maandag 12 februari 1940: De VARA gids van maandag 12 februari 1940
- De Firma Telefunken bestond in 1928 25 jaar. Hieraan werd een Jubileumboek gewijd: "25 Jahren Telefunken 1903 - 1928 -"Festschrift der Telefunken Gesellschahft". Bevat veel wetenswaardigheden over deze eerste 25 jaar: "25 Jahre Telefunken 1903 - 1928"
- De draadloze verbinding met Nederlands Indië was een technische prestatie van groot belang. Het zendstation in Malabar speelde hierbij een grote rol. Hier de stand van zaken zoals die eind 1924 was :"De Radiotelegrafische Verbinding tussen Nederland en Indië" door dr. ir.-C.J. de Groot, De Ingenieur, 3 oktober 1925
- Niet helemaal uit de begintijd van de radio, maar toch leuk, de allereerste uitgave van "Jongens Radio" uit 1948 van " de Muiderkring": "Jongens Radio" . 60 bladzijden bouwplezier, eenvoudige ontvangers, zelf te maken schakelklokken, wikkelen van een trafo, een microfoon en een platenspeler.
- Uit november 1937 stamt het boek "Radio-Ontvangst in Theorie en Practijk" tweede deel, door R. Swierstra. Dit is een boek dat op zeer inzichtelijke wijze onderwerpen behandelt die te maken hebben met de ontwikkeling van de radio ontvangst en (buizen)techniek in die tijd. Een aantal hoofdtukken hier uit staan op dit moment wat verspreid over deze website. Hier worden ze gezamenlijk weergegeven. Nog niet compleet, dat volgt geleidelijk aan.
- Hoofdstuk I: Voortplanting der electromagnetische golven: Hoofdstuk I
- Hoofdstuk X: Nieuwe uitvoeringen en benoeming van radiolampen: Hoofdstuk X
- Hoofdstuk XI: Beschouwingen over H.F. lampen en Vervorming: Hoofdstuk XI
- Hoofdstuk XII: Beschouwingen over Eindlampen: Hoofdstuk XII
- Hoofdstuk XIII: Beschouwingen over detectie: Hoofdstuk XIII
- Hoofdstuk XV: Volume- en Klankregeling: Hoofdstuk XV(abusievelijk genummerd XIV)
- Hoofdstuk XVII: Principe en eigenschappen van supers: Hoofdstuk XVII
- Hoofdstuk XVIII: De ontwikkeling en eigenschappen van de menglamp: Hoofdstuk XVIII
- Een brochure uit 1926 over de toepassing van transformatoren om l.f. versterkertrappen te koppelen, uitgegeven door D.R. (Körting ?) :"Radio Niederfrequenz Verstarker Transformatoren" Druckschrift-nr.-1036, D.R. Korting
- Marconi bracht in 1923? de tweelamp ontvanger type Marconiphone V2 op de markt. Er hoorde een uitgebreide installatie handleiding bij, Concerning the Marconiphone: Instruction book for Two Valve Model Long Range V2
- Eind jaren twintig waren er heel wat bedrijven en bedrijfjes actief met het produceren en/of verhandelen van radio onderdelen. Een daarvan was Sarcos, gevestigd in Amsterdam. Ze gaven in 1929 een interessante brochure uit, met daarbij een bouwbeschrijving van een ontvanger: "Sarcos Ideal Spoelen in Theorie en Paktijk"
- Een gedegen leerboek uit de jaren dertig over het afregelen van radio's en spoelen, uitgegeven door de firma P.H. Brans. Het lijkt verouderd maar zo duidelijk als de theorie en de praktijk hier worden beschreven lees je het nergens meer en dus voor iedereen een aanrader. "Leerboek voor het trimmen der Eenknopsontvangers en het Afregelen der Spoelen"
- Ook uit de jaren dertig een leerboek over radiolampen, ook op duidelijke en begrijpelijke wijze uitgelegd. Auteur F.G. Bergtold, vertaald uit het Duits en uitgegeven door P.H. Brans. Even wennen aan het taalgebruik en sommige benamingen: "het Radiolampenboek - Hoe we de Radiolampen moeten gebruiken en hoe ze werken"
- "Der Standard RMA Farbencode" - Fritz Kunze, een uitleg van de (Amerikaanse) kleurcode voor componenten en draadaansluitingen van trafo's en spoelen. Uit een Duitse uitgave van Funkschau uit 1942.
- Voor de doorzetters: een artikel uit 1919 over elektrische golven en telegrafie en telefonie met honkzenders, dus mechanische middelen zonder electronica. Geschreven in Gotisch Duits. Afkomstig uit het boek "Elektrotechniek for Alle": "Die Elektrischen Wellen: Funkentelegraphie und - Telephonie"