Krefft Standard Super 83-64-501

Krefft 83-64-500 voorkant gerestaureerd

KREFFT A.G. uit Gevelsberg (Noordrijn-Westfalen) is een oud Duits bedrijf dat stamt uit het midden van de 19e eeuw en bekend werd als producent van metaalproducten. Na de Tweede Wereldoorlog startte het een nieuwe activiteit: Radio- en Televisie techniek. In 1948 kwamen de eerste radiotoestellen op de markt. Vanaf 1951 werd geproduceerd onder de naam “Weltfunk” Op televisiegebied was het bedrijf een pionier, en in 1952 waren de tv toestellen van Krefft-Weltfunk leidend in de markt.

In 1955 werd de concurrentie door andere producenten dusdanig groot dat het bedrijf stopte met de Radio- en televisietak. De historisch gegroeide metaaltak - kachels, ovens, keukenapparatuur, etc - bleef maar werd in 1965 door Bauknecht overgenomen. 

KREFFT heeft een relatief bescheiden aantal modellen in diverse prijsklassen geproduceerd, vanaf 1951 onder de naam Weltfunk. Zo is de “Weltfunk 5510 uit 1955  een fraai luxe product wat zich kwalitatief kan meten met vergelijkbare toestellen van andere merken. In 1948 werd t.g.v. de na-oorlogse schaarste aan materialen gestart met een aantal eenvoudige modellen. De meeste toestellen droegen namen als Tosca, Domklang, Pascha, etc. Daarnaast hadden met name de oudere modellen (ook) een wat mysterieuze en prozaïsch aandoende cijfercode/type aanduiding bestaande uit 7 cijfers.

De Standard Super 83-84-500 uit 1948/49 is een eenvoudige radio, waar de na-oorlogse materiaalschaarste nog zichtbaar is. De 500 is de bakelieten uitvoering, de 501 de uitvoering in een houten kast. Mijn exemplaar is van hout, de achterwand vermeldt 83-64-501, het chassis daarentegen 83-64-500. Kennelijk was dat gelijk voor beide uitvoeringen wat ook logisch lijkt. 

Het toestel is voorzien van de Lange-, Midden en Korte Golf. Het heeft geen volwaardige voedingstransformator: de hoogspanning voor de buizen komt rechtstreeks uit het net, de gloeidraden worden via een trafo gevoed. Dit maakt het gebruik van gangbare lampen van het E-type mogelijk. Het is geen U-type, maar het CHASSIS LIGT WEL AAN HET NET!

Er is voorzien in een uitgang voor een extra luidspreker, maar die is niet laagohmig en staat parallel aan de primaire van de uitgangstrafo. OOK HIER STAAT HOOGSPANNING OP! Ook is er een ingang voor een “Tonabnehmer” maar deze heeft geen aparte schakelstand op de golfbereikschakelaar.

De buizenbezetting is als volgt: de eerste ECH 4 is de oscillator/mengtrap, de tweede ECH 4 is de middenfrequent versterker/ laagfrequent voorversterker, de EBL 1 is detector/eindbuis, de AZ 1 is de gelijkrichter.de ECH 4 en EBL 1 zijn combinatiebuizen waardoor met slechts 4 radiobuizen een compleet toestel kon worden geconstrueerd. Geen afstemindicator. Toonregeling is een eenvoudig schakelaartje op de achterzijde.

De prestaties heb ik nog niet kunnen beoordelen, want het toestel is niet “einsatzfertig”.want de werking is niet getest. Het is afkomstig van een NVHR Beurs en in 2025 aan de collectie toegevoegd.

De toestand waarin het toestel verkeert kan als volgt worden samengevat.

Uitwendig: De lak van de kast verkeert in een belabberde conditie, wat gek genoeg een voordeel is, omdat deze gemakkelijk te verwijderen en te vervangen is. Een toestel waarvan de lak beschadigd is, maar nog goed hecht is moeilijker te restaureren. 

Aan de onderkant van het toestel zit een metalen serviceluikje: aan de buitenkant hiervan is het schema geplakt. Aan de binnenkant zit een afbeelding met daarop de componenten opstelling en een “trimplan”. Helaas is ooit water via de binnenkant van de achterwand naar beneden gelopen en heeft zich verzameld op het “trimplan”. Met het gat in de afbeelding tot gevolg.

Het luidsprekerfront is gaaf, evenals de schaal.

Inwendig: Het binnenwerk lijkt compleet alleen is het onwaarschijnlijk dat de “van der Heem” luidspreker origineel is…De golfbereikschakelaar gaat moeizaam. 

Reparaties: Nog geen reparaties uitgevoerd.

De nieuwe elco op de voet van de oude.

Afscherming hersteld

Het spoelenblok. Het gat in het midden is de schakelaar

Reparaties

Reparaties Inwendig augustus 2025

  • Toestel uitgekast en onderzocht. Geen netsnoer, de netschakelaar blijkt defect. Gedemonteerd en 1 sectie bleek reparabel.
  • De golfbereikschakelaar werkte niet goed, kon willekeurig gedraaid worden. Oorzaak bleek een verdwenen kogel waarmee de standen werden vastgelegd. Deze opnieuw aangebracht waarna de schakelaar normaal functioneert. Met contactspray – tunerspray – gereinigd.
  • Het toestel heeft twee afvlak elco’s in de voeding, een van 25 uF en een van 40 uF. Die van 40 uF (de grootste) heeft ooit gelekt. Beiden gedemonteerd en trachten te regenereren. Die van 25 uF bleek helemaal dood, die van 40 uF bleek nog goed te regenereren. Omdat beide elco’s nogal “beeldbepalend” zijn in het toestel werd besloten beiden te handhaven. Die van 25 uF heeft een nieuw binnenwerk gekregen – zie de foto – en bij die van 40 uF is de onderrand opnieuw verlijmd. Controle zal uitwijzen of dat in orde blijft. De kap van de oude elco is met een reepje grijs plakband op de voet geplakt en daarna met secondelijm gefixeerd.
  • De koppelcondensator: was lek (1 MOhm), deze is vervangen. Bij een speeltest bleek een weerstand van 1 KOhm in het toonregel/ tegenkoppelcircuit onbetrouwbaar te zijn met slecht geluid als gevolg. Deze is vervangen (in het schema staat deze aangegeven als 500 Ohm)
  • De lampen: Allereerst: maak de kapjes op de  topaansluitingen van de lampen zeer voorzichtig los. Meestal zitten die vastgeroest en is de kit van de topaansluiting zelf uitgedroogd. Het gevolg van onvoorzichtige verwijdering is dan een “onthoofde” lamp. Trek de lampen nooit aan het glas uit de sokkel maar alleen aan de sokkel zelf. De lamp zelf kan anders los raken in de sokkel met als gevolg dat het contact met de geleidende afscherming wordt verbroken (met genereerneigingen als gevolg).
  • De lampen getest: de EBL 1: zeer weinig emissie (20%), de AZ1 eveneens, de beide ECH4 exemplaren scoorden zowat 100%. De EBL1 en de AZ1 zijn vervangen. Aan deze beide lampen is wat herstelwerk verricht: de loszittende topaansluiting opnieuw vastgelijmd. Ook de afscherming is hersteld met wat geleidende lijm. Bij 1 lamp was het voldoende om het contact te herstellen tussen de afscherming en het aanwezige en intern met de kathode verbonden draadje rondom de lampvoet, bij de andere was het noodzakelijk een dun draadje tussen het contact in de voet en de afscherming aan te brengen. Het zilverkleurige dotje is de geleidende lijm, niet zichtbaar is de secondelijm om het draadje en de voet te fixeren. Zie de foto. 
  • Schaallampje opnieuw aangebracht. Rolletjes van de schaalaandrijving gesmeerd. Lampvoeten en sokkels schoongemaakt.
  • Een belangrijk onderdeel van een te restaureren radio is het controleren van het spoelenblok. Bij deze Krefft is dat heel simpel uitgevoerd. De spoelen en trimmers rechts op de foto zijn de ingangskringen. De trimmers links op de foto zijn de trimmers van de oscillatorspoelen die zich aan de achterkant van het plaatje bevinden. Deze bestaan uit keramisch materiaal met daarop een laagje geleidende zilverlegering. Dit wordt in de loop der jaren door oxidatie vaak zwart maar blijft in principe geleidend. Het beweegbare deel zit na jaren meestal muurvast, waardoor – als er aan gedraaid wordt – de stelschroef geen contact meer maakt met de trimmer. Verhelpen met een drupje geleidende lijm. Meer over deze trimmers bij de beschrijving van de Lo6k39a elders op deze website.  Verder valt te zien dat de spoelen nog afgelakt zijn, dus er is zeer waarschijnlijk niet eerder aan gedraaid.

Het toestel was vrij eenvoudig spelend te krijgen maar functioneerde niet helemaal goed. De schaal bleek nog (vrij goed) te kloppen dus de frequentie bepalende delen zijn nog niet erg verlopen.

  • Het toestel had de neiging te genereren. Bewegen van de ECH 4 ’s beïnvloedde de stabiliteit. Dit werd verholpen door de afscherming van de beide lampen te repareren.
  • De gevoeligheid op de Lange Golf was slecht. (wel veel storing maar nauwelijks BBC op 198 kHz). Oorzaak: de stelschroef van de trimmer van de ingangskring was onderbroken. gerepareerd met een drupje geleidende lijm.

Reparaties Uitwendig augustus 2025

  • De lak van de kast was erg slecht. Deze was daardoor vrij eenvoudig te verwijderen door deze af te schrapen. De kale ondergrond vervolgens mooi glad geschuurd met fijn schuurpapier en staalwol 000. De oorspronkelijke kleur is donkerbruin (zoals de meeste radio’s) waarbij de tekening van het hout slechts vaag zichtbaar is. 
  • Een dunne waterbeits noten kleur 9920 als basis gebruikt. De tekening in het hout moet zichtbaar blijven. Geen poriënvuller en “ Sanding Sealer” gebruikt. 
  • Schellak gebruikt die over was van het project “Barco”. Formule: 240/15 (dwz 240 gram schellak en 15 gram “Sandarak” (verharder) per liter. Gebruikt werd schellak met kleurstof 8815 (noten licht). Het uiteindelijke resultaat (de doorschijnendheid) hangt  af van het aantal lagen. (een klein eierlepeltje kleurstof op 0, 25 liter schellak).
  • Het resultaat is vrij donker wat ook de bedoeling is: veel lagen licht noten geeft een donker resultaat. En veel lagen waren nodig omdat de ondergrond vrij veel open poriën heeft. Het gehele proces vergt wat ervaring.
  • Na uitharden – minimaal 2 weken – polijsten met korrel 1000 en 1500 en glanzend maken met Uitklaarpolitoer of Commandant Cleaner 4.
  • Na controle schaal en achtergrond gereinigd, vervangend netsnoer aangebracht en het geheel weer gemonteerd.

Toestand na Reparaties

  • Status 2025: Speelt weer heel goed, met een mooi vol geluid. Wel vrij veel storingen, tenzij er een sterke zender in de buurt is of met een goede antenne. U-toestellen (en dit is er toch een van) zijn gevoeliger voor storingen uit het net. Origineel of niet, de “van der Heem” luidspreker doet het goed. 
  • De spoelen en trimmers in het h.f. deel kunnen niet eenvoudig gecorrigeerd worden. Daarom hiervan afgezien. Wellicht had het eindresultaat nog beter kunnen zijn.
  • De ratelcondensator en de Boucherot C (no’s 88 en 71 in het schema) zijn nog niet vervangen!

Achterkant open

Typeplaatje. type 500, op de achterwand 501

Achterkant

Onderkant met componenten

 

Stationsnamenschaal

 

 

Chassis met lampen

Karakteristieken

Merk:KREFFT
Type:SUPER 83-64-500/ 501
Serienummer:19186
Bouwjaar:1948/1949
Frequentiebereiken:LG/ MG/ KG
Middenfrequentie:472 kHz
Buizenbezetting:ECH4/ ECH4/ EBL1/ AZ1
Schaalverlichting:1 x 6,3 V 0,3 A
Bediening:Links voor: Volume/netschakelaar Rechts voor: Afstemming Rechts opzij: Golfbereik. Achterzijde: klankkleur
Voedingsspanning:110/ 125/ 220 Volt wisselspanning 40Watt. Let op: Autotrafo, CHASSIS KAN ONDER SPANNING STAAN
Antenne:extern
Externe Aansluitingen:Antenne, tonabnehmer, externe LSP. LET OP: HOOGOHMIGE LSP VEREIST.
Maten (H x B x D):30 x 50 x 23 cm
Gewicht:ca 8 kg
Kast:Hout, donkerbruin gelakt
Bijzonderheden:Eenvoudige super vlgs “4 tube concept”. Relatief onbekend Duits merk
Typenummers componenten:
Collectienummer:
status:
167
In de collectie